Tại sao vàng bị xỉn màu?
Vàng bị xỉn màu là hiện tượng phổ biến xảy ra khi trang sức vàng tiếp xúc với các yếu tố môi trường và hóa chất. Dưới đây là những nguyên nhân chính khiến vàng của bạn mất đi vẻ sáng bóng ban đầu.
Tỷ lệ vàng thấp
Các loại vàng 18K, vàng tây, vàng trắng, vàng Ý có thành phần là vàng nguyên chất được pha trộn với các kim loại khác như Đồng, Bạc hoặc Kẽm. Ví dụ, vàng 18K chỉ chứa 75% vàng nguyên chất, 25% còn lại là hợp kim.
Các kim loại hợp kim này dễ bị oxy hóa khi tiếp xúc với không khí, dẫn đến phản ứng hóa học làm thay đổi màu sắc bề mặt vàng. Do đó, vàng có hàm lượng vàng nguyên chất càng thấp thì càng dễ bị xỉn màu hoặc xuất hiện vết hoen gỉ.
Tiếp xúc với các loại hóa chất có tính ăn mòn
Khi vàng tiếp xúc với các chất chứa Lưu huỳnh (có trong không khí ô nhiễm, khí thải công nghiệp), bề mặt vàng sẽ hình thành lớp phủ Sulfua màu đen. Quá trình này làm cho vàng bị xỉn màu và mất đi độ sáng bóng tự nhiên.
Ngoài ra, các chất tẩy rửa mạnh như thuốc tẩy, clo trong nước hồ bơi cũng có thể gây ăn mòn và làm hỏng cấu trúc bề mặt của trang sức vàng.

Vàng bị xỉn màu do tiếp xúc với chất hoá học
Tiếp xúc với các loại mỹ phẩm
Nhiều sản phẩm hóa mỹ phẩm như kem dưỡng da, nước hoa, kem chống nắng chứa các hợp chất hóa học có thể phản ứng với kim loại trong vàng. Đặc biệt, một số loại kem chống nắng chứa lượng nhỏ thủy ngân hoặc các oxit kim loại.
Khi vàng tiếp xúc lâu dài với những chất này, bề mặt trang sức có thể xuất hiện đốm trắng, vết lõm hoặc thay đổi màu sắc. Đây là lý do tại sao bạn nên đeo trang sức sau khi đã thoa kem và để kem thấm hoàn toàn vào da.
Để trang sức trong nhiệt độ cao hoặc biến đổi đột ngột
Vàng là kim loại mềm, có độ dẻo cao và dễ biến dạng dưới tác động của nhiệt độ. Khi để trang sức vàng trong môi trường nhiệt độ cao (trên 60°C) hoặc chênh lệch nhiệt độ đột ngột, cấu trúc kim loại có thể bị ảnh hưởng.
Điều này không chỉ làm trang sức bị uốn cong, biến dạng mà còn có thể làm lỏng các viên đá quý được gắn trên trang sức. Do đó, bạn nên tháo trang sức vàng khi tắm nước nóng, vào phòng xông hơi hoặc nấu ăn.
Đeo trang sức vàng khi vận động mạnh ra mồ hôi
Mồ hôi của cơ thể chứa muối (NaCl), axit uric, axit lactic và một lượng nhỏ lưu huỳnh. Khi bạn vận động mạnh và đổ nhiều mồ hôi trong khi đeo trang sức vàng tây, vàng non, các kim loại hợp kim trong thành phần vàng sẽ phản ứng với lưu huỳnh và các acid trong mồ hôi.
Phản ứng hóa học này là nguyên nhân trực tiếp làm vàng bị đổi màu, xuất hiện vết đen hoặc xỉn màu. Đặc biệt, những người có cơ địa ra nhiều mồ hôi hoặc mồ hôi có độ pH thấp sẽ thấy hiện tượng này rõ rệt hơn.

Trang sức vàng bị đổi màu sau khi tiếp xúc với mồ hôi
Cách làm sáng vàng đơn giản, hiệu quả
Dưới đây là 12 phương pháp làm sáng vàng tại nhà mà bạn có thể áp dụng với nguyên liệu đơn giản, dễ tìm. Mỗi phương pháp đều có mức độ hiệu quả khác nhau tùy vào tình trạng vàng của bạn.
Làm sáng vàng bằng bia
Nguyên liệu và dụng cụ: Bia tươi hoặc bia lon (khoảng 100ml), khăn vải mềm, bát nhỏ.
Hướng dẫn thực hiện:
-
Đổ bia vào bát và ngâm trang sức trong đó khoảng 6-10 phút. Các acid nhẹ trong bia sẽ giúp làm sạch các vết bẩn bám trên bề mặt vàng.
-
Sau khi ngâm, lấy trang sức ra và dùng khăn vải mềm lau nhẹ nhàng.
-
Rửa lại với nước sạch và lau khô hoàn toàn.
Lưu ý: Phương pháp này phù hợp với vàng bị xỉn màu nhẹ, không nên áp dụng cho trang sức có gắn đá quý.

Cách làm vàng sáng bằng bia tại nhà
Làm sáng vàng bằng Coca
Nguyên liệu và dụng cụ: Coca-Cola (khoảng 100ml), bát nhỏ, miếng vải mềm.
Hướng dẫn thực hiện:
-
Cho trang sức vàng vào bát chứa Coca và ngâm trong khoảng 10 phút.
-
Lấy trang sức ra và dùng vải mềm chà nhẹ để loại bỏ cặn bẩn.
-
Rửa sạch nhiều lần với nước để loại bỏ hoàn toàn đường và chất axit còn sót lại.
-
Lau khô bằng khăn mềm.
Lưu ý: Không ngâm quá lâu vì acid phosphoric trong Coca có thể ảnh hưởng đến kim loại hợp kim.
Làm sáng vàng bằng baking soda
Nguyên liệu và dụng cụ: 1 thìa baking soda, nước sôi (khoảng 200ml), bát lót giấy nhôm, đũa inox, vải mềm.
Hướng dẫn thực hiện:
-
Lót giấy nhôm vào bát, đổ nước sôi và thêm 1 thìa baking soda, khuấy đều.
-
Đặt trang sức vào bát, đảm bảo chúng chạm trực tiếp vào giấy nhôm. Đây là bước quan trọng để tạo ra phản ứng điện hóa, giúp loại bỏ lớp oxy hóa trên bề mặt vàng.
-
Ngâm trong 10-15 phút, bạn sẽ thấy nước chuyển màu và vàng dần sáng lên.
-
Dùng đũa inox gắp trang sức ra, rửa sạch với nước và đánh bóng bằng vải mềm.
Hiệu quả: Đây là một trong những phương pháp hiệu quả nhất để làm sáng vàng tại nhà, phù hợp với vàng bị xỉn màu nặng.

Hướng dẫn cách làm vàng sáng bằng baking soda
Làm sáng vàng bằng nước đun sôi 100 độ
Nguyên liệu và dụng cụ: Nước đun sôi, bát chịu nhiệt, đũa gắp, khăn mềm.
Hướng dẫn thực hiện:
-
Đun sôi nước và đổ vào bát chịu nhiệt.
-
Thả trang sức vàng vào nước sôi và để trong 10-15 phút.
-
Dùng đũa gắp trang sức ra, để nguội tự nhiên.
-
Đánh bóng bằng khăn mềm.
Lưu ý: Phương pháp này chỉ phù hợp với vàng không gắn đá quý, vì nhiệt độ cao có thể làm nứt hoặc đổi màu một số loại đá.
Làm sáng vàng bằng oxy già
Nguyên liệu và dụng cụ: Oxy già (hydrogen peroxide 3%), miếng vải nhỏ hoặc bông gòn.
Hướng dẫn thực hiện:
-
Nhúng miếng vải hoặc bông gòn vào oxy già.
-
Lau nhẹ nhàng lên bề mặt trang sức vàng theo chuyển động tròn.
-
Khi vàng đã sáng bóng, rửa lại với nước sạch và lau khô.
Lưu ý: Chỉ sử dụng oxy già nồng độ 3% để tránh ăn mòn kim loại. Không áp dụng cho vàng trắng vì có thể làm phai lớp mạ.
Làm sáng vàng bằng giấm hoặc chanh
Nguyên liệu và dụng cụ: Giấm trắng hoặc nước cốt chanh (50ml), nước (50ml), bát nhỏ, khăn mềm.
Hướng dẫn thực hiện:
-
Pha loãng giấm hoặc nước cốt chanh với nước theo tỷ lệ 1:1.
-
Ngâm trang sức vào dung dịch trong 10-15 phút.
-
Lấy ra, rửa sạch nhiều lần với nước.
-
Lau khô và đánh bóng bằng khăn mềm.
Hiệu quả: Acid citric trong chanh và acid acetic trong giấm có tác dụng làm sạch vết bẩn và lớp oxy hóa nhẹ trên bề mặt vàng.

Hướng dẫn làm sáng vàng bằng giấm tại nhà
Làm sáng vàng bằng Amoniac
Nguyên liệu và dụng cụ: Amoniac (1 thìa nhỏ), nước (200ml), bát, khăn mềm.
Hướng dẫn thực hiện:
-
Pha loãng Amoniac với nước theo tỷ lệ 1:20 (1 phần Amoniac, 20 phần nước).
-
Ngâm trang sức trong dung dịch chỉ trong 1-2 phút.
-
Lấy ra ngay và rửa sạch nhiều lần với nước.
-
Lau khô bằng khăn mềm.
Lưu ý quan trọng: Amoniac là chất tẩy rửa mạnh, có thể gây hại cho vàng nếu sử dụng không đúng cách. Bạn cần pha rất loãng và không ngâm quá 2 phút. Tuyệt đối không sử dụng cho vàng có gắn ngọc trai hoặc đá quý mềm.
Làm sáng vàng bằng kem đánh răng
Nguyên liệu và dụng cụ: Kem đánh răng không chứa hạt mài (loại dạng gel), bàn chải lông mềm, nước, khăn mềm.
Hướng dẫn thực hiện:
-
Cho một lượng nhỏ kem đánh răng lên bàn chải lông mềm.
-
Chải nhẹ nhàng lên bề mặt trang sức theo chuyển động tròn trong 2-3 phút.
-
Rửa sạch với nước và lau khô bằng khăn mềm.
Lưu ý: Chỉ sử dụng kem đánh răng dạng gel, không chứa hạt mài để tránh làm trầy xước bề mặt vàng. Tuyệt đối không dùng kem đánh răng làm trắng vì có thể chứa chất tẩy mạnh.

Cách làm sáng vàng bằng kem đánh răng tại nhà
Làm sáng vàng bằng nước rửa chén
Nguyên liệu và dụng cụ: Nước rửa chén (5ml), nước ấm (200ml), bàn chải lông mềm, khăn mềm.
Hướng dẫn thực hiện:
-
Pha nước rửa chén với nước ấm (khoảng 40-50°C).
-
Ngâm trang sức trong dung dịch khoảng 10-15 phút để làm mềm bụi bẩn.
-
Dùng bàn chải lông mềm chải nhẹ nhàng, đặc biệt chú ý các kẽ hở và chi tiết nhỏ.
-
Rửa sạch nhiều lần với nước và lau khô bằng khăn mềm.
Ưu điểm: Đây là phương pháp an toàn và phù hợp để vệ sinh vàng thường xuyên, đặc biệt với vàng có nhiều chi tiết phức tạp.

Nước rửa chén có công dụng làm sáng vàng
Làm sáng vàng bằng dầu gội
Nguyên liệu và dụng cụ: Dầu gội đầu (5ml), nước ấm (200ml), bàn chải lông mềm, khăn mềm.
Hướng dẫn thực hiện:
-
Pha dầu gội với nước ấm, khuấy tạo bọt.
-
Ngâm trang sức trong dung dịch 10-15 phút.
-
Dùng bàn chải lông mềm chải nhẹ nhàng để loại bỏ bụi bẩn.
-
Rửa sạch với nước và lau khô bằng khăn mềm.
Hiệu quả: Dầu gội có tác dụng làm sạch dầu mở và bụi bẩn bám trên bề mặt vàng, đặc biệt hiệu quả với những vết bẩn do tiếp xúc với da.

Cách làm sáng vàng bằng dầu gội
Làm sáng vàng bằng nước rửa chuyên dụng
Nước rửa trang sức chuyên dụng được thiết kế riêng để làm sạch và đánh bóng vàng mà không gây hại cho kim loại. Bạn có thể mua sản phẩm này tại các cửa hàng trang sức hoặc các sàn thương mại điện tử với giá từ 50.000 - 200.000 đồng tùy thương hiệu.
Hướng dẫn sử dụng:
-
Đọc kỹ hướng dẫn trên bao bì sản phẩm.
-
Thường thì bạn chỉ cần ngâm trang sức trong dung dịch từ 1-3 phút.
-
Lấy ra, rửa sạch với nước và lau khô.
Ưu điểm: An toàn, hiệu quả cao và được kiểm nghiệm chuyên nghiệp. Đây là lựa chọn tốt nhất nếu bạn có nhiều trang sức vàng cần vệ sinh thường xuyên.
Làm sáng vàng bằng máy đánh bóng
Máy đánh bóng trang sức sử dụng công nghệ sóng siêu âm để làm sạch các vết bẩn và cặn bám trong những kẽ hở nhỏ mà khó có thể làm sạch bằng tay. Đây là phương pháp được sử dụng phổ biến tại các cửa hàng trang sức chuyên nghiệp.
Chi phí dịch vụ: Nếu mang trang sức đến các cửa hàng vàng bạc uy tín, chi phí đánh bóng dao động từ 20.000 - 100.000 đồng/món tùy vào độ phức tạp và trọng lượng.
Ưu điểm: Mang lại hiệu quả tốt nhất, an toàn tuyệt đối và không làm hỏng trang sức. Nên sử dụng dịch vụ này cho những món trang sức có giá trị cao hoặc thiết kế phức tạp.
Lưu ý khi tự làm sáng vàng tại nhà
Để quá trình làm sáng vàng tại nhà đạt hiệu quả cao và không làm hỏng trang sức, bạn cần lưu ý những điểm sau:
Không sử dụng các loại dung dịch tẩy rửa có chất ăn mòn trang sức
Các dung dịch tẩy rửa chứa chất ăn mòn mạnh như axit clohydric (HCl), axit sulfuric (H₂SO₄) hoặc kiềm mạnh (NaOH) có thể phá hủy cấu trúc bề mặt của vàng. Những chất này không chỉ làm mất đi độ bóng tự nhiên mà còn có thể gây ăn mòn sâu, làm thay đổi màu sắc và giảm giá trị của trang sức.
Bạn tuyệt đối không sử dụng các sản phẩm như thuốc tẩy nhà vệ sinh, chất tẩy rửa công nghiệp hoặc các loại acid mạnh để làm sạch vàng.

Hạn chế dùng nước tẩy rửa mạnh làm sáng vàng
Chỉ sử dụng các loại nước rửa chuyên dụng
Nước rửa trang sức chuyên dụng được nghiên cứu và phát triển với công thức đặc biệt, phù hợp với đặc tính của vàng và các kim loại quý. Các sản phẩm này có độ pH cân bằng, không chứa chất tẩy mạnh nhưng vẫn đảm bảo làm sạch hiệu quả.
Khi mua nước rửa chuyên dụng, bạn nên chọn sản phẩm của các thương hiệu uy tín và đọc kỹ hướng dẫn sử dụng. Ngoài ra, cần kiểm tra xem sản phẩm có phù hợp với loại vàng bạn đang sở hữu hay không (vàng 18K, vàng trắng, vàng gắn đá quý...).
Sử dụng vải mềm để lau khô trang sức
Sau khi làm sạch vàng bằng bất kỳ phương pháp nào, bạn cần lau khô trang sức bằng vải mềm chuyên dụng. Các loại vải như vải microfiber, vải nhung hoặc vải đánh bóng trang sức có bề mặt mịn màng, không gây trầy xước và giúp tạo độ bóng tự nhiên cho vàng.
Tuyệt đối không sử dụng khăn giấy, vải thô hoặc vải có bề mặt gồ ghề vì có thể tạo ra các vết xước nhỏ trên bề mặt vàng. Khi lau, bạn nên thực hiện động tác nhẹ nhàng theo một chiều hoặc chuyển động tròn để tránh làm trầy trang sức.

Vải mềm giúp vàng được sáng bóng và không bị trầy
>> Xem thêm: 5 phân vàng bao nhiêu tiền
Câu hỏi thường gặp về cách làm sáng vàng
Có nên làm sáng tại nhà hay không?
Nếu bạn không có thời gian đem vàng tới các cửa tiệm để đánh bóng thì hoàn toàn có thể tự đánh bóng chúng tại nhà. Tuy nhiên, khi tự thực hiện bạn cần thực hiện cẩn thận và tham khảo những lưu ý để làm vàng sáng như mới.
Bảo quản vàng như nào để không bị xỉn màu?
Để bảo quản vàng và tránh tình trạng xỉn màu, bạn lưu ý những điều sau:
-
Tránh tiếp xúc với chất tẩy rửa có hóa chất mạnh.
-
Tránh tiếp xúc với mỹ phẩm, hóa trang và nước hoa.
-
Vệ sinh, đánh bóng vàng đều đặn.
Với những thông tin trên, Tikop hy vọng bạn đã nắm được các cách làm sáng vàng hiệu quả tại nhà cũng như những lưu ý quan trọng khi thực hiện. Việc chăm sóc trang sức vàng đúng cách không chỉ giúp chúng luôn sáng đẹp mà còn kéo dài tuổi thọ và giữ được giá trị lâu dài.